Partycypacja w kosztach a czynność podlegająca VAT

articleImage: Partycypacja w kosztach a czynność podlegająca VAT fot. Thinkstock
Firma jest w 2/3 współwłaścicielem drogi dojazdowej, jednak w całości pokrywa koszty związane z utrzymaniem tej drogi. Raz do roku współwłaścicielowi wystawia fakturę z tytułem "Partycypacja w kosztach utrzymania drogi dojazdowej"
Czy jest to właściwe określenie i czy partycypacja w kosztach jest czynnością podlegającą VAT? Może wystarczyłoby wystawić notę obciążeniową? Jak rzutuje to na ustalenie wskaźnik struktury dla odliczenia VAT z działalności mieszanej?

Czynność, o której mowa w pytaniu, powinna być opodatkowana. Można się bowiem tutaj dopatrzeć świadczenia z Waszej strony na rzecz drugiego współwłaściciela drogi.
Nawet gdyby czynność ta miała nie być opodatkowana, nie będzie ona wpływać na proporcję dla potrzeb odliczania podatku naliczonego.

W tym miejscu podkreślić należy, że podatek od towarów i usług jest podatkiem od określonych czynności, a nie samych transferów (płatności) pieniężnych. Nie każda płatność podlega podatkowi od towarów i usług, lecz wyłącznie taka, która stanowi wynagrodzenie za czynność opodatkowaną. Wynika to z przepisów art. 5 ust. 1 w związku z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.) - dalej u.p.t.u.
Przedmiotem opodatkowania podatkiem od towarów i usług są zatem konkretne czynności, a nie transfery pieniężne. Podstawowymi czynnościami opodatkowanymi - w obrocie krajowym - są dostawa towarów oraz świadczenie usług. W przypadku refakturowania mamy również w istocie do czynienia z odprzedażą usług, czy też świadczeniem usług za pomocą osoby trzeciej.

Oczywiście w każdym wypadku transferu pieniężnego, także w przypadku przenoszenia kosztów, badać należy, że ów transfer nie stanowi w istocie wynagrodzenia za świadczenie usługi na rzecz podmiotu obciążanego kosztami.

Zgodnie z przepisem art. 8 ust. 1 u.p.t.u. przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu u.p.t.u. Pod pojęciem świadczenia usług kryć się zatem może praktycznie każde świadczenie mające sens ekonomiczny i związane z konsumpcją.

W moim przekonaniu w sytuacji opisanej w pytaniu mamy do czynienia mamy do czynienia ze świadczeniem usługi. W tym przypadku bowiem to nie jest tylko przeniesienie kosztów utrzymania drogi, ale również świadczenie usług, tj. dokonywanie (także w interesie drugiego współwłaściciela) określonych remontów i konserwacji wspomnianej drogi.

Można się zatem dopatrzeć świadczenia z Waszej strony na rzecz podmiotu, który jest współwłaścicielem drogi. Nie jest to tylko przeniesienie kosztów, ale także świadczenie faktycznych czynności w zakresie utrzymania drogi dla drugiego współwłaściciela.

Należałoby zatem wystawiać faktury VAT na wspomniane koszty utrzymania drogi (ich część przenoszoną na drugiego współwłaściciela).

Uwagi:

Gdyby okazało się, że takie świadczenia miałyby nie podlegać w ogóle opodatkowaniu i być dokumentowane notą korygującą, to stwierdzić należy, że tak, czy inaczej nie będzie wpływać na proporcję (odliczenia częściowe).
Przepis art. 90 ust. 3 u.p.t.u. stanowi, że proporcję (służącą do odliczeń częściowych) ustala się jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawo.
W kontekście liczenia proporcji i problemów przedstawionych w pytaniu, należy przede wszystkim określić, co należy rozumieć pod pojęciem "czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawo".

W tym miejscu należy odwołać się do dorobku orzecznictwa ETS, który kilkakrotnie zajmował się problemem dotyczącym tego, co należy rozumieć przez "czynności, w związku z którymi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku od wartości dodanej". Orzeczenia w tych sprawach dotyczyły otrzymywanych odsetek od pożyczek oraz otrzymywanych dywidend. W swoich rozstrzygnięciach Trybunał podkreślał, że otrzymywane wówczas wynagrodzenie, jako że pozostaje całkowicie poza sferą opodatkowania VAT, nie może być uwzględniane przy obliczaniu proporcji służącej do oznaczania części podatku podlegającej odliczeniu (tak w orzeczeniach: C-333/91, Sofitam SA v. Ministre chargé du Budget; C-306/94, Régie dauphinoise - Cabinet A. Forest SARL v. Ministre du Budget; C-142/99, Floridienne SA & Berginvest SA v. Belgian State; C-16/00, Cibo Participations SA v. Directeur régional des impôts du Nord-Pas-de-Calais).
Z powyższych orzeczeń wynika, że sformułowanie "czynności, w związku z którymi nie przysługuje prawo do odliczenia" należy rozumieć jako odnoszące się przede wszystkim do czynności zwolnionych. Skoro bowiem rzecz dotyczy odliczenia podatku, to pod uwagę można wziąć tylko takie transakcje, które w ogóle objęte są zakresem przedmiotowym VAT. W tej części są to tylko czynności zwolnione od podatku, gdyż czynności niepodlegające w ogóle podatkowi nie są objęte zakresem przedmiotowym VAT. Sformułowanie "czynności, w związku z którymi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku" należy zatem rozumieć jako "czynności zwolnione od podatku". Dodatkowo będą to także takie czynności opodatkowane na specjalnych zasadach, gdzie ustawa wprost stwierdza, że podatnik nie ma prawa do odliczenia. Dotyczy to np. usług taksówkowych opodatkowanych ryczałtem (art. 114 u.p.t.u.).

Powyższe wnioski potwierdza także analiza kolejnych wersji projektów ustawy. O ile bowiem w początkowych wersjach projekt ustawy zawierał regulacje, zgodnie z którymi wartość czynności niepodlegających opodatkowaniu zaliczało się do sumy obrotów dla celów wyliczania proporcji, o tyle w ostatecznej wersji zapis ten wykreślono (w projektach ustawy do tzw. II czytania projektu w Sejmie znajdował się przepis, który wskazywał, że do obrotu uzyskanego z czynności, w stosunku do których nie przysługuje podatnikowi prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, wlicza się wartość czynności niepodlegających opodatkowaniu. W ostatecznym brzmieniu ustawy ten zapis ten został wyeliminowany. Wynika z tego wniosek, że obrotów (wartości) czynności w ogóle nie podlegających opodatkowaniu nie zalicza się do liczenia proporcji.
Zobacz wszystkie materiały pochodzące z:
Skomentowano 0 razy
Zapisz się na bezpłatny Newsletter Księgowego

Inne artykuły o zbliżonej tematyce

Nie znaleziono żadnych artykułów.
Średnia ocena artykułu (oddanych głosów: 0)

Aktualności - Podatki

Tego samego autora

Polecane lektury