Strona główna » Wiedza » Omówienia orzecznictwa » NSA: Darowiznę można przekazać bez podatku

NSA: Darowiznę można przekazać bez podatku

07.06.18

Darczyńca musi wydać polecenie dotyczące przeznaczenia przekazywanej kwoty. Obdarowany musi takie polecenie wypełnić. Wynika to z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.

articleImage: NSA: Darowiznę można przekazać bez podatku fot. Thinkstock

Dotychczas podatek od spadków i darowizn obowiązywał wszystkich podatników, choć pewne grupy mogły skorzystać ze zwolnienia w określonym terminie. Członkowie najbliżej rodziny nie chcąc zapłacić daniny musieli w terminie sześciu miesięcy od dnia jej otrzymania złożyć oświadczenie do skarbówki.

Natomiast osoby dalej spokrewnione korzystali ze zwolnienia tylko do określonej wysokości. W najgorszej sytuacji byli konkubenci, którzy zawsze musieli dzielić się pieniędzmi z fiskusem. Jednak precedensowy wyrok NSA zmienia taki stan rzeczy. Wynika z niego, że podstawę opodatkowania darowizny można nawet całkowicie wyzerować. Wystarczy tylko, aby darczyńca wydał polecenie obdarowywanemu, aby przeznaczył pieniądze na konkretny cel, np. na założenie warsztatu, zakup nowego samochodu, czy domu. 

W sprawie chodziło o podatniczkę, która otrzymała od swoich rodziców darowiznę o łącznej wartości 120 tys. zł. Ze względu na fakt, że do przekazania tych pieniędzy doszło w tzw. zerowej grupie - pomiędzy rodzicami i dzieckiem, to kobieta nie musiała płacić podatku. Nie złożyła jednak stosownego oświadczenia do skarbówki. Tym samym nie mogła zatem skorzystać ze zwolnienia z opodatkowania. Gdy tylko się zorientowała o tym braku szybko skorygowała swoje zeznanie. W ciężarach darowizny wykazała polecenia od rodziców, co ma zrobić z otrzymanym funduszem. Według tych poleceń około 60 tys. zł z otrzymanej darowizny podatniczka miała przekazać swojemu mężowi, a resztę przeznaczyć na zakup domu dla siebie. 

Polecenie nie może dotyczyć obdarowanego

Jednak fiskus i tak zażądał zapłaty podatku od podatniczki. Co prawda organ podatkowy nie negował faktu obciążenia darowizny poleceniami od rodziców, ale uznał, że przepisy wyłączają z opodatkowania tylko te kwoty, które obdarowany musi oddać osobie trzeciej – w tej sytuacji mężowi. Argumentował to tym, że poprzez oddanie osobie trzeciej obdarowany zuboża swój majątek. Natomiast przeznaczając cześć darowizny na zakup nieruchomości, nawet w wyniku polecenia darczyńcy, podatniczka nie zmniejszyła swojego majątku, a tylko wymieniła pieniądze na prawo własności domu. W konsekwencji fiskus stwierdził, że nie może dochodzić do takich sytuacji, iż podatnik realnie korzysta z otrzymanej darowizny i nie płaci od niej podatku. Obdarowany darowizną nie może być jednocześnie adresatem polecenia – tłumaczył organ podatkowy.

Z wyjaśnieniami fiskusa nie zgadzała się podatniczka. Wskazywała, że treść art. 7 ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn nie wskazuje by było konieczne, aby wykonanie polecenia zmniejszało majątek obdarowanego.
Stanowisko organu podatkowego znalazło jednak poparcie w wyroku Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Poznaniu. WSA uznał, że polecenie darczyńcy musi zmniejszać majątek obdarowanego, aby móc mówić o także o zmniejszeniu podstawy opodatkowania. Sąd pierwszej instancji wskazywał, że gdyby polecenie nie pomniejszało kwoty darowizny to nie można by było mówić w ogóle o obciążeniu. Jest to bardzo ważny aspekt, zdaniem WSA, ponieważ w przepisach użyto określenia „zostali obciążeni”. Gdyby ustawodawca chciał, żeby każde polecenie darczyńcy miało skutek w postaci zmniejszenia podstawy opodatkowania to nie użyłby takiego określenia – tłumaczy WSA.

Polecenie to polecenie

Ostatecznie sprawa zakończyła się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (II FSK 1525/16, II FSK 1526/16), który 6 czerwca br. uchylił zarówno wyrok WSA, jak i decyzje organu podatkowego. Sąd kasacyjny stwierdził, że fiskus, broniąc wpływów do budżetu z podatków od darowizn, zmienił znaczenie instytucji polecenia. Natomiast nie można nadawać instytucją z prawa cywilnego innego nowego znaczenia tylko w ramach i na potrzeby prawa podatkowego – wyjaśnił NSA. Sąd zwrócił uwagę, że jeśli chodzi o zmniejszenie podstawy opodatkowania przy darowiźnie, to są tylko dwa warunki do spełnienia. Po pierwsze darczyńca musi wydać polecenie co do celu przeznaczenia darowanej kwoty. A po drugie obdarowany musi takie polecenie wypełnić. Jeśli obie przesłanki zostały spełnione, to zostaje zmniejszona podstawa opodatkowania, nawet jak adresatem tego polecenia był sam obdarowany. Sąd podkreślił, że nie ma znaczenia, czy adresatem polecenia będzie osoba trzecia, obdarowany, czy nawet sam darczyńca.
Ponadto NSA powołał się też na wyrok Sądu Najwyższego z 20 października 2006 r. (IV CSK 172/06).

Anna Olbrych 07.06.18
Skomentowano 1 razy
Średnia ocena artykułu (oddanych głosów: 0)

 
ZOBACZ TAKŻE

  • Sejm pracuje nad zmianami w akcyzie

    Obrazek do artykułu: Sejm pracuje nad zmianami w akcyzie

    Gaz do silników spalinowych z zerową akcyzą – takie są założenia projektu nowelizacji przepisów o podatku akcyzowym. Na środowych posiedzeniu Sejmu odbyło drugie czytanie rządowego projektu ustawy. Więcej

  • NSA: Nie każde szkolenie jest źródłem przychodu w PIT

    Obrazek do artykułu: NSA: Nie każde szkolenie jest źródłem przychodu w PIT

    Skoro udział w szkoleniu jest możliwy wyłącznie po opłaceniu składek członkowskich, to nie można przyjąć, że zachodzi nieodpłatność świadczenia. Wynika to z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Więcej

  • Prof. Etel: Tryb przyznawania ulg w podatkach trzeba zmienić

    Obrazek do artykułu: Prof. Etel: Tryb przyznawania ulg w podatkach trzeba zmienić

    Może tak być – i w praktyce to się zdarza – że wójt jako beneficjent wpływów z podatku wyrazi zgodę na umorzenie zaległości, a naczelnik urzędu skarbowego jej nie udzieli. Ta dziwna procedura współdecydowania o podatkach lokalnych przez organy... Więcej

  • Będą nowe zasady rozliczania PIT

    Obrazek do artykułu: Będą nowe zasady rozliczania PIT

    Opublikowany we wtorek projekt zmian w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych przewiduje, że rozliczenie roczne PIT dla wszystkich podatników przygotuje Krajowa Administracja Skarbowa. Od przyszłego roku, dzięki nowej usłudze Twój e-PIT,... Więcej

  • Korekta deklaracji po kontroli podatkowej niemożliwa?

    Obrazek do artykułu: Korekta deklaracji po kontroli podatkowej niemożliwa?

    Jeżeli kontrola podatkowa nastąpiła niezwłocznie po złożeniu deklaracji podatkowej lub też w krótkim czasie po niej, podatnik zostaje pozbawiony możliwości sprostowania swojej deklaracji VAT. Wykonanie prawa do odliczenia VAT przez podatnika staje... Więcej

  • M.Z. IP: 79.185.* 07-06-2018
    Autorka nie zna języka polskiego! Błędy składniowe.

    Zamieść odpowiedź Zamieść odpowiedź
Zapisz się na newsletter
NAJCZĘŚCIEJ CZYTANE